1. http://www.islamazeri.com/
  2. TƏHLİL
  3. ARAŞDIRMA

Kateqoriya : TƏHLİL

ARAŞDIRMA

Yayınlanma tarixi:08.04.2020 16:51:50

Çoxları koronavirusdan sonra dünyanın necə olacağı haqqında fərziyələr irəli sürməkdədirlər.

Çoxları koronavirusdan sonra dünyanın necə olacağı haqqında fərziyələr irəli sürməkdədirlər.

İslamazeri.com dünyada bu haqda müzakirıyı qatılan alimlərin fikirlərini diqqətinizə çatdırmaq istəyir.

Berlin-Brandenburg Təbiət və İnsan Elmləri Akademiyasında tədqiqatlarını davam etdirən İzabella Hermann, fantastika elminin sosial-mədəni və texnoloji təsiri üzərində işləyir. Hermann deyir ki, bəzi təşkilatlar işçilərini evdən işləməkdən "qorumağa" cəhd edə bilərlər. "Əsas düşüncə tərzi çox maraqlıdır. Yəni iş həyatınızın bir hissəsi olmadığını və ya etməyinizi istədiyiniz bir şey deyil, əksinə gündə səkkiz saat etməli olduğunuz bir şeydir. Həyat yalnız bundan sonra başlayır."

Ancaq Hermann, hətta bu təşkilatların yeni texnologiyalara uyğunlaşmaq məcburiyyətində qalacağını proqnozlaşdırır.

Hermann sonra deyir: “Deyək ki, işinizi bitirdiniz və kompüterinizlə qucağınızda işləməyə hazırsınız. Bəs indi boş ofis yerlərini və həyatlarını təmizləyən az maaşlı işçilərlə nə edəcəyik? Kim daha çox fayda verəcəkdir? Hər gün iş və ev arasında saatlar keçirən işçilər, yoxsa çiyinlərindəki həddindən artıq gərginlikdən qurtulan işəgötürənlərimiz? Ev-ofis sərhədlərinin itməsindən ən çox kim faydalanacaq? WiFi pozulsa, işləyə bilməyəcəyik? Axşam saatlarında həyat yoldaşımız və uşaqlarımızla birlikdə yemək yeməyimizi ümid edərək həmin saatda işləməliyik?”

"Düşünürəm ki, vəba, internetdə işləməyimiz üçün lazım olan infrastrukturun inkişafını sürətləndirəcək" deyə Konnektikut Universitetinin Süni Zəka, Ağıl və Cəmiyyət Qrupunun direktoru Susan Schneider bildirir.

Schheider sözlərinə belə davam edir: "Bu gün sürətli şəbəkələr 5G texnologiyası sayəsində mümkündür. Yəni texnologiya hər şeyin həllidir?

Video konfrans texnologiyasına baxaq. İstifadəsi rahat və ünsiyyəti asanlaşdırsa da, insanlar arasındakı ünsiyyətin vacib elementi olan bədən dilini, baş və çiyin xaricində köçürə bilmir. Bütün səslər normaldır, mikrofonlar açılır və söndürülür, narahat və qəzəbli əl jestləri həmkarlarınızda əks olunmur."

Susan Schneider həmçinin insan ünsiyyət ölçüsünü itirəcəyimizdən narahatdır. "Pandemiyadan sonra qorxuram ki, şirkətlər insan əməyini az istifadə edər və avtomatlaşdırma və süni intellekt insan işçilərini əvəzləyər. Kompüterlər və robotlar xəstələnmirlər."

"İnsanların inkişafına imkan verən bir yol tapmalıyıq. Özümüzə sual verməliyik: İnsanları maddi cəhətdən necə qoruya bilərik? Bu, geniş yayılmış texnoloji işsizlik proqnozumuzdan xeyli əvvəl baş verəcəkmi?", - Schneider qeyd edir.

Bunun artıq başlamış olduğunu söyləmək olar. Aparıcı kriptoqraflardan biri olan David Chaum vurğulayır ki, koronavirus sürətləndikcə infeksiya qorxusu "insan" qarşılıqlı təsirini məhdudlaşdırır və bununla da bizi daha çox elektron rabitə sistemlərindən istifadə etməyə məcbur edir.

"Heç bir cəmiyyət dəyişiklikdən qaça bilməz" deyə Toffler Associates baş direktoru İkuvel bildirir. İkuell qeyd edir ki, necə dəyişəcəyimiz özümüzü fərdlər və qruplar kimi görməyimizdən asılıdır. Əlbəttə, köhnə yolları seçmək bizim üçün də mümkündür.

Özlərini "uzaqgörən strateji məsləhətçilər və düşüncəli liderlər" olaraq təyin edən Foresight Canada şirkətinin baş direktoru Ruben Nelson, insanların "daha az xeyirxah, eqoist və eqoist" olduqlarını düşünür. "Bu xüsusiyyətlər qısamüddətli mənfəətə əsaslanan korporativ dünya tərəfindən gücləndirilir. Bu şirkətlər bunu trilyon dollarlıq reklam sənayesinin dəstəyi və iqtisadi artım gətirən cinayətkar hökumətlərin dəstəyi ilə edirlər" - deyir.

Dəyişiklik məsələsi ilə maraqlanan Nelson, yaşadığımız dövrün "bəşər tarixinə həkk olunduğunu" düşünür. "Bəzilərimiz belə təşkilatlanmanın bəzi hakim yollarının həyat və mürəkkəb humanitar və qeyri-insani sistemlərin öhdəsindən gələ bilməyəcəyini başa düşə bilər. Bu, mədəniyyətlərimizin konseptual əsaslarını yeniləməyə diqqətimizi artırmağa kömək edə bilər" deyən Nelson, bu müddətdən "gözlənilməz" faydaları görmək mümkün olduğunu bildirir.

Yəni sıfırdan başlamaq mümkündürmü? Alış-veriş vərdişlərimizi itirməyimizə baxmayaraq, bütün mədəniyyətləri necə dəyişmək olar?

Türk yazar, hüquqşünas dr. Ziya Türlyılmaz bu məsələyə fərqli perspektivdən baxır. 

O məqaləsində bu barədə diqqət çəkir.

Ziya Türkyılmaz məqaləsinin bir hissəsində yazır: “Həqiqətən də surətli bir dəyişiklik baş verəcəyi gözlənilir. Ancaq dünyadakı faktların dəyişməsi yeni bir vəziyyət deyil. Dünya yaranandan dayanmadan dəyişməkdədir. Heç bir gün dünən kimi olmamışdır. Fəlsəfəçilərin dediyi kimi “axar suda iki dəfə yuyulmaz”. Çünki dünən  axar su, çoxdan axıb getmişdir. Dünyadakı dəyişikliklər də axar su kimidir, durmadan dəyişməkdədir.

Ancaq bu dəyişikliyin surəti rabitə texnologiyasının inkişafı ilə təbii olaraq artmaqda, surətlənməkdədir. Son dövrlərdəki surətli dəyişiklikləri də bu baxımdan dəyərləndirməliyik. Yer kürəsindəki bəzi dəyişikliklər isə böyük olaylardan sonra özünü daha açıq aşkar şəkildə hiss etdirmişdir.

İslamın əvvəlindən 30-40 il sonra dünyanın üç önəmli qitəsində tarixin heç bir dövründə görünməmiş surətdə deyişiklik baş vermişdir.”

“Diqqət edilirsə son sıralarda dəyişikliklə əlaqəli ortaya atılan fikir və ehtimallar ümumilikdə digital texnologiyanın insan həyatına buraxdığı təsirlərin radikal olacağı ətrafındadır. Son 25 ildə zatən bunun təsirlərini müşahidə edir və hiss edirik. Bu proses zamanla daha təsirli bir formada davam edəcəyinə oxşayır. Amma dünya qurulmasından bəri dəyişən faktlarla yanaşı dəyişməyən - sabit dəyərlər də varlığını sürdürmüş və sonuna qədər də sürdürəcəkdir.

Haqq, ədalət, azadlıq, zülm istilası və təcavüzə qarşı müqavimət, sülh, qardaşlıq və s. sabit dəyərlər əsla dəyişməmiş və dəyişən deyildir.”, -deyən Ziya Türlyılmaz digitallaşmanın insane faktoruna bağlılığını da deyir. O bu barədə “Alış-verişin digitallaşması, pul qavramının dəyişməsi, ictimai nəzarət, elm-təhsilin uzaqdan bir mərkəzdə icra olunması (e-təhsil), dövlətlər arası əlaqələrin milli və ya qlobal formaya sürüklənməsi və s. sahələrdəki proqnoz və ehtimallar ədalət, haqqaniyyət, insanın azadlığı və ləyaqətini qoruma dəyərlərinə sadiq qalmadığı təqdirdə insan həyatına müsbət yöndə təsir göstərməz və insanlığı inkişaf etdirməz. Haqq-batil, müstəkbir - müstəzəf, zalım - məzlum mübarizəsi, bundan sonra da davam edəcəkdir.

Müstəkbirlərin özlərini başqalarından üstün səviyyədə görənlərin monopoliyası, işğal, istila, basqı, zülm və cinayətləri şübhəsiz ki, nəzərdə tutulan dəyişiklik prosesində də davam edəcəkdir. Təbii olaraq müstəkbir cəbhənin qarşısında məzlum və müstəzəf müqavimət və müvarizəsi də yer üzündə ədalətli quruluşa qədər davam edəcəkdir.”, - məqaləsində yazır.


Koronavirusdan sonrakı e-dünya və ya dəyərlər yox olacaqmı? - ARAŞDIRMA

Facebookla şərh yaz

Şərhlər

Bu məlumata aid ilk şərhi sən etmək istəyərsənmi?

Şərh Yazın

  • İran Prezidentindən Azərbaycan Prezidentinə təbrik məktubu
    İran İslam Respublikasının Prezidenti Həsən Ruhani Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə təbrik məktubu ünvanlayıb.
     26.05.2020
    Venesuela Prezidenti: Bizim şücaətli dostlarımız var!
    Nikolas Maduro İran yanacağını daşıyan ilk tankerin Venesuela sahillərinə daxil olmasından danışıb
     26.05.2020

    Xəbər lenti

    Redaktorun seçimi

    Çox Oxunanlar

    • GÜN
    • HƏFTƏLİK
    • AYLIQ