1. http://www.islamazeri.com/
  2. MƏQALƏ

Kateqoriya : MƏQALƏ

Yayınlanma tarixi:17.10.2017 17:44:02

Bəhailik, Babiliyin davamı, ya da Babilik Bəhailiyin hazırlayıcısıdır.

Mirzə Əli Məhəmməd Şirazi (Bab) özünü İmam Məhdinin “qapısı” (babı) olduğunu iddia edib, xalq tərəfindən etirazla qarşılandıqdan sonra hökümət tərəfindən həbs edildi. Mirzə Əli Məhəmməd Şirazi (Bab) 1848-ci ildə Çehrek həbsxanasında olarkən, bəzi babilər Mirzə Hüseyin Əli Nuri (Bəhaullah) və Tahirə Qəzvinin rəhbərliyi ilə, Babın məqamı və onun qarşısında vəzifələrinin nə olacağı haqqında, Şəhrud şəhərinin yaxınlığında olan Bədəşt ovalığında toplandılar. Babilərin niyyəti əslində gələcəklərini görmək idi. Ancaq bu məclisi təşkil edən Mirzə Hüseyn Əli Nuri (Bəhaullah) və Tahirə Qəzvini öz daxili planlarını həyata keçirtmək üçün babiləri bir yerə yığmışdılar. Hələ, Bab özünü qaib İmamın vəkili bilərək, müsəlman olduğunu iddia edərkən, bunlar İslam şəriətinin vaxtının qurtardığını və hökmlərin nəsx (ləğv və ya əvəz) olunduğunu, yeni şəriətin gəlməsini, Mirzə Əli Məhəmmədin (Bab) yeni bir peyğəmbər olmasını və bunun da yeni bir zühurla nəticələnməsi iddiası ilə meydan çıxdılar. Bu toplantıda babilər, Mirzə Əli Məhəmmədin həbsdən çıxarkən yeni hökmləri açıqlayacağını elan etdilər. Tahirə Qəzvini oradakı insanların qarşısında hicabını açdı, səccadələr ləğv oldu, möhürlər qırıldı..... Orada olanların bəziləri isə bu davranışlara üsyan edərək, “Biz İmam Zaman üçün yaşayırdıq; halbuki siz nələr edirsiniz?” Hətta Baba birinci iman gətirən Molla Hüseyin Boşruyi, orada toplaşan insanları mürtəd və ölümü vacibdir deyə fətva verdi.

Maraqlı bir fakt: Bu hadisədən sonra Şah, Babı Çehrek həbsxanasından Təbrizə köçürərkən, Bab, müridlərinə belə dedi: “mən gözlənilən Qaiməm” . Halbuki bundan əvvəl babilər Bədəştdə İslamın qüvvədən düşdüyünü və Babın yeni dinin peyğəmbəri olmasını elan etmişdilər. Buradan aydın olur ki, Babın Bədəşt hadisəsindən xəbəri yox idi. Deməli Mirzə Hüseyin Əli Nuri (Bəhaullah) bunları məqsədli şəkildə özündən deyirdi. Çünki, Mirzə Hüseyin Əli Nuri (Bəhaullah) yaxşı bilirdi ki, Bab həbsxanadan çıxmayacaq və edam olunacaq. Bu fikiri ortaya atmaqdan məqsədi isə özünü gələcəkdə, bu məqama hazırlamaq idi.

Bab ölümündən əvvəl Mirzə Hüseyin Əli Nurinin (Bəhaullah) qardaşı Mirzə Yəhya Nurini öz yerinə təyin etdi. Daha sonra babilər Babın ölümündən Şahı günahlandıraraq ona qarşı uğursuz sui-qəsd etdilər. Şah bu uğursuz sui-qəsdən sonra bəzi babiləri həbs etdi, bəzilərini də edam etdi. Mirzə Hüseyin Əli Nuri (Bəhaullah) bu həbslərdən Rus səfirliyinə sığınmaqla canını qurtardı. Ancaq İran dövləti Osmanlı imperiyası ilə danışaraq Mirzə Hüseyin Əli Nurinin (müridləri ilə birgə) Bağdada sürgün edilməsini təmin etdi. Sürgün edilən babilər Rus Çarının himayəsi altında 1853-cü ildə Bağdada girərkən qardaşı Yəhya Nuri də onlara qoşuldu. Babilər, Bağdadda qaldıqları müddət ərzində iki qardaş arasında dava çıxdı. Nəticədə Mirzə Hüseyin Əli Nuri (Bəhaullah) məcbur olaraq Bağdadı tərk edib İraqın şimalındakı Süleymaniyyə dağlarına sığındı. Mirzə Hüseyin Əli Nurinin (Bəhaullah) qardaşı ilə küskünlüyü iki il çəkdi. Bu iki il ərzində dərviş libasında və iranlı dərviş Məhəmməd adı ilə özünü orada olan sadə kəndlilərə tanıtdı və elə orda da yaşadı.

 

 

İki ildən sonra qardaşı Mirzə Yəhya Nuri (Sübhi Əzəl), ona “dön” deyə xəbər göndərdi və bağışladı. Bu xəbərdən sonra Mirzə Hüseyin Əli Nuri (Bəhaullah) də Bağdada qayıtdı. Lakin qardaşlar arasındakı soyuqluq yenə də davam etdi. Bu müddətdə Osmanlı imperiyası, babilərin İraqda yaratdıqları narahatlıq üzündən onların sürgün cəzalarının İstanbulda davam etməsi qərarını alaraq ora göndərdi. Babilərin İstanbula səfəri ərəfəsində Mirzə Hüseyin Əli Nuri (Bəhaullah) özünü gözlənilən “Məvudu Bəyan” elan etdi. (Əslində babilərə görə bu məvud (vəd olunmuş) Babdan sonra 1500 və ya 2000 il sonra zahir olacaqdır və babilərə hökmdarlıq edəcəkmiş!) Bu yeni iddia, qardaşlar arasındakı gərginliyi daha da artırdı. Babilər qafiləsi İstanbula çatdıqda, aralarındakı dava daha da şiddətləndi. Bu vəziyyət 4 ay davam etdi. Osmanlı imperiyası, babiləri Ədirnəyə göndərmək qərarına gəldi. Ədirnədə iki qardaş arasındakı dava, babilərin qruplaşmasına və ikiyə bölünməsinə səbəb oldu. Mirzə Yəhya Nuriyə (Sübhi Əzəli) inananlara “Əzəli”, Mirzə Hüseyin Əli Nuriyə inanlara da “Bəhai” deyildi. Bu qardaşların hər ikisi son davalarına qədər babi inancında idilər. Sonra Mirzə Hüseyin Əli Nuri özünə “Bəhaullah” adını verdi. Bununla da Bəhaullah Bədəşt hadisəsində planlaşdırdığı və arzuladığı yeni şəriətin gəlməsini və özünü onun peyğəmbəri olmasını reallaşdırdı.

Nəticədə Osmanlı dövləti babi qrupları bir-birindən ayıraraq hər birini uzaq yerlərə göndərdi. Sübhi Əzəl tərəfdarlarını Kipirin Maqos şəhərinə, Bəhai olanları isə Fələstinin Əkka şəhərinə (indiki İsrailin Hayfa şəhəri) sürgün etdi.

Bəhaullah, ölümündən əvvəl böyük oğlu Abbas Əfəndini (Əbdül Bəha), sonra Abbasın qardaşı Məhəmməd Əli Əfəndini bəhailərin rəhbəri olaraq təyin etdi. Bəhaullah, həyatının son günlərində qızdırma xəstəliyinə tutuldu və 1892-ci ildə öldü. Onu indiki İsrail torpaqları içərisində qalan Fələstinin Əkka (Hayfa ) şəhərində basdırdılar. Bəhaullahın qəbri indi bəhailərin qibləsidir.

Bəhaullahın ölümündən sonra Abbas Əfəndi (Əbdül Bəha) və digər qardaşları arasında bəhailərə kimin rəhbərlik edəcəyi üstündə dava düşdü. Rəhbərliyin bilinməsi və təyini üzərindəki dava, bir tərəfdə eyni anadan olan Mirzə Məhəmməd Əli, Mirzə Ziya, Mirzə Bədi və digər tərəfdə Abbas Əfəndi arasında baş vermişdir. Bu qardaşlar rəhbərliyə can atmaq üçün hər biri özünə tərəfdar yığmışdı. Qardaşlar, bundan əvvəl ataları Bəhaullah ilə əmisi Əzəl arasındakı söyüş davasını öz aralarında da davam etdirdilər.

Birinci Dünya Müharibəsi başladıqdan qısa müddət sonra, Rus dövlətində Bolşevik İnqlabı başlayıb, iqtidar dəyişildikdən sonra və ingilislərin Fələstinə hakim olduğu zamanda, Abbas Əfəndi (Əbdül Bəha) bu dəfə də ingilisləri dua etməyə başladı. O, işğalçı ingilisləri, öz dualarında ədalət simvolu kimi mədh edərək, Tanrıdan onların hökümətinin davamını istəyib. Əbdül Bəhanın (Abbas Əfəndi) ingilislərə etdiyi dua: “Tanrım! İngiltərə kralı böyük imperator beşinci Georgiyə, öz rəhman tofiqlərinlə köməkçi ol və onun uca kölgəsini Fələstində davamlı et!” İngiltərə höküməti də Abbas Əfəndinin etmiş olduğu bu xidmət qarşılığında, əsgər qaravulu ilə təntənəli şəkildə təşkil olunmuş tədbirlə general Allenby tərəfindən ona "Sir" (əsil, nəcib) və "Knighthood" (qəhrəman) medalı verildi.

Maraqlı bir fakt: Bəhailər öz təlimlərində dillərində də olsa, “zülmün yanında olmadığlarını”, “ümumdünya sülhünün təşkil olunmasını”,” irqçilyin aradan qaldırılmasını”  desələr də, Bəhaullahın işğalçı İngiltərə krallığı tərəfindən medalla təltif olunması, eyni zamanda işğalçı rejimi dua etməsi, həqiqətin əslində başqa cür olduğunu göstərir.

 

 

Əbdül Bəhanın (Abbas Əfəndi) oğlu yox idi. Məhəmməd Əli Əfəndi yaşadığı müddətdə isə qız nəvəsini yəni Mirzə Hadi Əfran oğlu Şövqü Əfəndini bəhailərin başçısı elan etdi. Ancaq Şövqünü yaxından tanıyan və onun əxlaqa zidd bəzi xasiyyətlərini bilən bir sıra yaxın bəhailər onun rəhbərliyini qəbul etmədilər.

Daha sonar Əbdül Bəha (Abbas Əfəndi) heç kəsi öz yerinə təyin etmədən öldü. Bu biabırçılıq, bəhailər arasında şiddətli dava və kəskin mübahisələrə səbəb oldu. Bəhailər, Şövqünün amerikalı həyat yoldaşı Ruhiyə Maksvelin rəhbərliyində 1940-cı ildə Londonda bir konfrans təşkil edərək öz aralarında doqquz nəfəri seçərək “Ədalət Evinin” üzvlərini təyin etdilər. Bunların əsas məqsədi, “Ədalət Evini” Hayfada qurmaq və bəhailərin idarəçiliyini ələ almaq idi. Bu gün də, bütün dünyada bəhailər “Ədalət Evi” deyilən mərkəz tərəfindən idarə olunur.

Bəhaullahın özü üçün iddia etdiyi başqa məqamlar:

1. Bəhaullahın əl yazmasından “...bəh bəh bu sabahın gözəlliyindən.... (niyə?). Çünki ləm yəlid və ləm yuləd (doğmayan və doğulmayan) dünyaya gəlmişdir!” Bəhaullah, İxlas surəsindəki sifəti özü üçün istifadə edib. Məşhur bəhai şairi Əndəlib öz şerində bu barədə belə demişdir: “Aşiqlərə min müjdə verin bayramın sabahı gəldi, ləm yəlid olan şəxs dünyaya gəldi.”

2. Bəhaullahın Əkka qalasındakı yazılarından: “Şübhəsiz dünyanı özü üçün yaradan şəxs, zalımların etdikləri zülmündən, ən xərab və viran olan zindanda məhbus qalmışdır.”

3. Bəhaullah belə demişdir:“Məndən başqa zindanda olan bir Allah yoxdur!”

4. Bəhaullah belə demişdir:“Bütün tanrılar ancaq mənim əmrimlə Allah oldular.”

313news.net


Bəhailik nədir? Bəhailiyin yaranması (tarixi baxış)

Facebookla şərh yaz

Şərhlər

Bu məlumata aid ilk şərhi sən etmək istəyərsənmi?

Şərh Yazın

  • Bakıda
    Dələduzluq yolu ilə insanları aldadan, bununla da zərərçəkənlərin külli miqdarda pulunu mənimsəyən şəxsin tutulması istiqamətində polis əməkdaşları tərəfindən növbəti əməliyyat tədbiri həyata keçirib.
     15.12.2017
    Proses dekabrın 22-də davam etdiriləcək
     15.12.2017

    Xəbər lenti

    Redaktorun seçimi

    Çox Oxunanlar

    • GÜN
    • HƏFTƏLİK
    • AYLIQ